Stuk van het Jaar 2018

Part of: Vorige verkiezingen

In 2018 werden de 'Kattebelletjes uit de Belgische Opstand' van het CBG verkozen tot Stuk van het Jaar. De ‘kattebelletjes’ zijn kleine briefjes die Abraham Eijbergen, een gewone soldaat, verstuurde tijdens de Belgische Opstand (1830). Ze geven een unieke inkijk in het dagelijks leven van een dienstplichtig militair.

Kattebelletjes uit de Belgische Opstand

Abraham Eijbergen (1785-1845) was ten tijde van de Belgische Opstand ingekwartierd in Den Bosch als musketier. Hier schreef hij korte koeriersberichtjes over de toestand van zijn bataljon. Deze briefjes geven ons een unieke inkijk in het harde dagelijkse leven van een dienstplichtig militair ten tijde van de Belgische Opstand. Daarbij is het uniek dat deze kattenbelletjes bewaard zijn gebleven. De berichtjes waren kort maar krachtig. Desalniettemin gaven de staccato-berichten voldoende informatie aan de geadresseerde over de toestand van zijn medestrijders met berichten als 'komplementen en dat hij nog leeft', 'de kapt. Bergem, arts, keerde geblesseerd' en 'Luitenant Jacobs gekwetst'. Meer informatie is hier te vinden.

Afscheidswoorden van Folkert

De tweede prijs ging naar de inzending van Tresoar, 'Afscheidswoorden van Folkert'. Op Facebook wordt het verhaal verteld van de jonge verzetsstrijder Folkert Bergsma. Hij werd op zijn 20ste doodgeschoten door Duitse soldaten bij Schiphol, vanwege zijn rol bij een verzetsgroep in Sexbierum. De fictieve tekst is gebaseerd op documenten uit de nalatenschap van Folkert Bergsma, waaronder zijn afscheidsbrief.

Doodskreet van een rebelse freule

Met de dood in de ogen schrijft freule Judith van Dorth op 21 november 1799 haar trieste afscheidsbrief. Zeven uur later staat deze dwarse en excentrieke edelvrouw voor het vuurpeloton in Winterswijk. “Zegt een eeuwig vaarwel aan alle mijn bekenden.” Haar Oranjegezinde opstandigheid tegen het Bataafse regime wordt haar fataal. Als enige vrouw in de geschiedenis van de Nederlandse Republiek veroordeelt een militaire rechtbank haar om politieke redenen tot de kogel. Volgens de overlevering heeft zij vanuit haar kist haar arm nog opgestoken. Uit protest tegen het haar aangedane onrecht. Deze inzending van het Gelders Archief eindigde als derde.